Κατανοώντας την παχυσαρκία

Η παχυσαρκία θεωρείται πολυπαραγοντική ασθένεια με ισχυρή γενετική συνιστώσα. Επί του γενετικού υπόβαθρου δρουν ένας αριθμός ορμονικών, μεταβολικών, ψυχολογικών, πολιτιστικών και συμπεριφορικών παραγόντων που προάγουν τη συσσώρευση λίπους και την αύξηση του σωματικού βάρους.

1. Θετική ισορροπία ενέργειας/Θετικό ενεργειακό ισοζύγιο

Ενεργειακό ισοζύγιο = προσλαμβανόμενη ενέργεια – ενεργειακή δαπάνη

Η απλή αυτή εξίσωση συνοψίζει τον αντίκτυπο της διατροφής και της δραστηριότητας ενός ατόμου στο σωματικό του βάρος.
Η προσλαμβανόμενη ενέργεια είναι ο αριθμός των θερμίδων που προσλαμβάνεται με την τροφή.
Η ενεργειακή δαπάνη χωρίζεται σε δύο μέρη:
– στον βασικό μεταβολικό ρυθμό (BMR), δλδ την ενέργεια που καταναλώνουμε όταν δεν κάνουμε τίποτα (δλδ στην ενέργεια που καταναλώνουμε για τις βασικές ζωτικές λειτουργίες – αναπνοή, καρδιακή κυκλοφορία, διατήρηση θερμοκρασίας κτλ)
– στην ενέργεια που χρησιμοποιούμε επιπλέον της παραπάνω, δλδ για τις καθημερινές δραστηριότητες και την άσκηση

Μια θετική ενεργειακή ισορροπία προκαλεί αύξηση βάρους και συμβαίνει όταν η ποσότητα θερμίδων που προσλαμβάνεται με την τροφή (προσλαμβανόμενη ενέργεια) υπερβαίνει την ποσότητα θερμίδων που χρησιμοποιεί ο οργανισμός (ενεργειακή δαπάνη) στην εκτέλεση βασικών βιολογικών λειτουργιών, καθημερινών δραστηριοτήτων και άσκησης. Ένα θετικό ενεργειακό ισοζύγιο μπορεί να προκληθεί από υπερκατανάλωση τροφής ή από την απουσία αρκετής σωματικής δραστηριότητας. Συνηθέστερα δε, από τον συνδυασμό αυτών.

Γίνεται έυκολα κατανοητό οτι μειώνοντας την τροφή (την προσλαμβανόμενη ενέργεια) και αυξάνοντας την ενεργειακή δαπάνη (με ασκήσεις, γυμναστική κτλ) μπορούμε να φτάσουμε σε ένα αρνητικό ισοζύγιο και κατά συνέπεια στην απώλεια βάρους.
Εξίσου κατανοητό πρέπει να γίνει ότι υπάρχει ένα ελάχιστο όριο διατροφής (ποιοτικά και ποσοτικά – π.χ. βιταμίνες, πρωτεΐνες, ιχνοστοιχεία κ.α. στις απαραίτητες ημερήσιες δόσεις) που πρέπει να διατηρηθεί προκείμενου ένας οργανισμός να παραμείνει υγιής. Η άμεση συνέπεια αυτού είναι οτι ένα αρνητικό ενεργειακό ισοζύγιο εξαρτάται σε μεγαλύτερο βαθμό από την ενεργειακή δαπάνη, δλδ την άσκηση, παρά από τη δίαιτα.

Πόσο όμως εύκολο είναι για έναν άνθρωπο με σημαντική παχυσαρκία να ανταπεξέλθει σε ένα σκληρό και ενεργοβόρο πρόγραμμα γυμναστικής;

Ακόμη και αν θεωρήσουμε οτι κανένα άλλο σύστημα του οργανισμού δεν έχει ήδη επηρρεαστεί από την παχυσαρκία σε βαθμό που να απαγορεύει την άσκηση, ακόμη και η ηπιότερη γυμναστική λόγω του αυξημένου βάρους, ισοδυναμεί με μέτριας ως υψηλής έντασης πρόγραμμα για κάποιον με φυσιολογικό σωματικό βάρος. Σαν να ξεκινάς γυμναστήριο στα προχωρημένα προγράμματα…
Και το σημαντικότερο: είναι επικίνδυνο για την σωματική του υγεία, καθώς σχεδόν όλα τα συστήματα (μυοσκελετικό, καρδιαγγειακό, αναπνευστικό) στρεσσάρονται σε πολύ υψηλό βαθμό κατά τη διάρκεια εντόνου ασκήσεως φέροντας το επιπλέον βάρος.
Εξ’ αρχής λοιπόν, ένα ήδη παχύσαρκο άτομο, βρίσκεται αντιμέτωπο με μια σχεδόν παγιωμένη κατάσταση από την οποία είναι εξαιρετικά δύσκολο να ξεφύγει και που απαιτεί στρατιωτική πειθαρχία στη διατροφή και την άσκηση για πολλά χρόνια προκειμένου να έχει πιθανότητα επιτυχίας. Η δυσκολία της διαδικασίας και η πολύ μεγάλη χρονική διάρκεια είναι οι βασικοί λόγοι που οι δίαιτες συνήθως αποτυγχάνουν.

Ευ - Μεταβολισμός
ΚΑΛΕΣΤΕ ΜΑΣ
ΚΛΕΙΣΤΕ ΡΑΝΤΕΒΟΥ